Waarom Dieng
Dieng zou komen van di hyang, „de woonplaats van de goden”. De naam past bij dit plateau op 2.000 m hoogte in het hart van Midden-Java, waar je op één dag borrelende kraters vindt, poelen grijze modder, smaragdgroene en turquoise meren, fumarolen tussen de aardappelvelden en de oudste hindoetempels van Java, gebouwd in de 8e eeuw.
Boven het plateau beklim je de Prau (2.565 m) in twee tot drie uur. Zijn top, een lange grazige kam van ronde heuvels, biedt een van de beroemdste zonsopgangen van Indonesië: de Sindoro en de Sumbing recht tegenover je, en daarachter de Merbabu, de Merapi, de Lawu en de Slamet.
Dieng is voor iedereen haalbaar, met kinderen of zonder training. Maar het is ook een plek waar de vulkaan geruisloos doodt, met zijn gassen. Hier leer je vulkanen op een andere manier te respecteren.

Dieng in het kort
| Hoogte | Plateau rond 2.000 m; Prau 2.565 m |
|---|---|
| Type | Vulkanisch complex van 6 × 14 km: stratovulkanen, een twintigtal kraters en kegels |
| Activiteit | Freatische uitbarstingen en giftige gassen (CO2, H2S) |
| Uitbarstingen | 33 geregistreerd; de laatste in 2024-2025 in de Sileri-krater |
| Belangrijkste kraters | Sikidang, Sileri, Timbang, Sinila, Candradimuka |
| Meren | Telaga Warna, Telaga Pengilon, Telaga Merdada, Telaga Cebong |
| Tempels | Arjuna-groep, Gatotkaca, Bima, Dwarawati (8e-9e eeuw) |
| Alarmniveau | I (normaal) in november 2026 |
Is Dieng vandaag veilig?
Het kader naast dit artikel geeft de actuele stand. Het plateau is open voor het publiek, maar de PVMBG handhaaft duidelijke beperkingen:
- Sileri-krater: binnen een straal van 200 m rond het centrum niet komen en er niet kamperen. Sileri veroorzaakt plotse freatische uitbarstingen (2017, 2018, 2021, eind 2024-2025).
- Timbang-krater: niet betreden. Hij stoot koolstofdioxide uit dat naar de dalen eronder kan stromen.
- Andere kraters: die niet betreden waar freatische explosies of hoge gasconcentraties mogelijk zijn.
Het MAGMA-rapport van 15 november 2026 meet 73 °C in de Sileri-krater en 66 tot 78 °C in de Timbang-krater.
Het onzichtbare gevaar: de Sinila-ramp
Op 20 februari 1979 had de Sinila-krater een freatische uitbarsting. De bewoners van het dorp Kepucuk vluchtten over de weg langs de Timbang-krater. Op hetzelfde moment liet Timbang een enorme hoeveelheid koolstofdioxide vrij, een gas zwaarder dan lucht, reukloos en onzichtbaar, dat het dal in stroomde. 149 mensen stikten. Het is een van de ergste rampen door vulkanisch gas uit de geschiedenis.
Sindsdien worden de kraters van Dieng voortdurend bewaakt en wordt het CO2 van Timbang elke dag gemeten. Onthoud de les: ga in Dieng nooit in een kuil bij een krater liggen, blijf niet in dalbodems bij Timbang en respecteer de verboden zones.
De plekken op het plateau
De Sikidang-krater
De meest bezochte: een grote kom van grijze en gele aarde waar modder- en waterpoelen borrelen in dampwolken. De hoofdopening verplaatst zich door de jaren, vandaar de naam (kidang, het springende hert). Je loopt over houten vlonders: stap er niet af, de grond kan bezwijken boven kokend water.
Telaga Warna en Telaga Pengilon
Twee meren naast elkaar. Telaga Warna, het „meer van de kleuren”, verandert met de zon van groen naar turquoise door zwevende zwavelverbindingen. Telaga Pengilon, het „spiegelmeer”, blijft helder. Aan hun oevers liggen meditatiegrotten.
De Arjuna-tempels
De Arjuna-groep bestaat uit vijf stenen hindoetempels, gebouwd tussen eind 7e en 9e eeuw, gewijd aan Shiva en later vernoemd naar de helden van de Mahabharata. Het zijn de oudste bekende tempels van Java, ouder dan Borobudur en Prambanan. Ernaast staan de tempels van Gatotkaca, Bima en Dwarawati.
Sikunir, de gouden zonsopgang
Boven Sembungan, het hoogste dorp van Java (2.300 m), biedt de heuvel Sikunir na 30 minuten lopen een zonsopgang boven het meer Cebong en de omliggende vulkanen. Het is de „golden sunrise” van Dieng. In het weekend erg druk.


De beklimming van de Prau
De Prau is de rest van een oude stratovulkaan, afgeknot door een grote pleistocene caldera waarin het Dieng-plateau ontstond.
- Route Patak Banteng, de drukste: 2 tot 3 uur steil klimmen over aarden treden. Je vertrekt rond 2 uur voor de zonsopgang.
- Routes Dieng Kulon, Kalilembu, Wates en Igirmranak: geleidelijker of rustiger.
De top is een lange kam van ronde, grazige heuvels, soms de „Teletubbies-heuvels” genoemd, waar in het weekend honderden tenten staan. Bij dageraad is het uitzicht op de Sindoro en de Sumbing recht tegenover je spectaculair. In juli-augustus is het bijna 0 °C, en rijp kan de velden van het plateau bedekken, wat de bewoners embun upas noemen.
Je schrijft je in bij de startpost, met een kleine toegangsprijs.


Kaart en GPX-track
- Patak Banteng → sommet du PrauAfstand 3,3 km · Hoogtemeters 454 m · Start 2.147 m → Hoogste punt 2.585 mGPX-track downloaden ↓
Indicatief traject uit OpenStreetMap; hoogtes van Copernicus. Controleer ter plaatse en volg je gids. © OpenStreetMap, OpenTopoMap (CC-BY-SA), Open-Meteo.
Wanneer gaan?
- Juni tot september: droog seizoen, heldere ochtenden, ijskoude nachten.
- Augustus: het Dieng Culture Festival en de ceremonie waarbij kinderen met klittend haar (anak gimbal) hun haar laten knippen, een lokale traditie.
- Regenseizoen: vaak mist, maar het plateau blijft te bezoeken.
Hoe kom je er
Dieng ligt ongeveer 1 uur van Wonosobo, dat zelf 3 uur van Yogyakarta (bus via Magelang) en 3 tot 4 uur van Semarang ligt. De wegen zijn goed maar bochtig. Je slaapt in het dorp Dieng, in eenvoudige, koude homestays.
De geschiedenis van het plateau
Dieng was in de 7e tot 9e eeuw een belangrijk religieus centrum van het oude rijk Mataram. Er zouden hier honderden tempels hebben gestaan, waarvan maar een deel over is. De tempels werden in 1814 herontdekt door een Britse soldaat, half verdronken in een meer. De Nederlanders legden het terrein midden 19e eeuw droog.
De vulkaan
Het vulkanische complex van Dieng beslaat 6 × 14 km. Het omvat verschillende stratovulkanen en meer dan twintig kleine kraters en kegels uit het Pleistoceen en het Holoceen. De Prau werd afgeknot door een grote caldera, die later werd opgevuld met kegels, lavakoepels en kraters, vaak met meren. Lavastromen bedekken het grootste deel van het plateau, maar de historische activiteit beperkt zich tot kleine freatische uitbarstingen, veroorzaakt door grondwater dat plots verdampt. De warmtestroom is hoog: een geothermische centrale benut het plateau.
De uitbarstingen van Dieng
Het Smithsonian registreert 33 uitbarstingen, de meeste heel klein (VEI 0 tot 2), waaronder een sterkere rond 1375 in de Pakuwaja-krater.
1786-1847. Uitbarstingen in de Butak Petarangan en de Pakuwaja.
1928, 1939, 1944, 1953. Freatische uitbarstingen in verschillende kraters.
1979. Uitbarsting van de Sinila en de CO2-ramp van Timbang: 149 doden.
1986-2021. Herhaalde kleine freatische uitbarstingen, vooral in de Sileri (1986, 2003, 2009, 2017, 2018) en de Sibanteng (2009).
December 2024 – 2025. Freatische uitbarsting in het kratermeer van de Sileri.
Volledige tijdlijn: 33 geregistreerde uitbarstingen
| Begin | Einde | VEI | Plaats |
|---|---|---|---|
| 2024-12-18 | 2025-01-06 | 1 | Sileri Crater Lake |
| 2021-04-29 | 2021-04-29 | 1 | |
| 2018-04-01 | 2018-04-01 | 1 | Sileri Crater |
| 2017-04-30 | 2017-07-02 | 1 | Sileri Crater |
| 2009-09-27 | 2009-09-27 | 1 | Sileri Crater |
| 2009-01-15 | 2009-01-15 | 1 | Sibanteng crater |
| 2003-07-16 | 2003-07-16 | 1 | Sileri Crater |
| 1996-12-31 | 1996-12-31 | 1 | Near Padangsari crater |
| 1993-01-23 | 1993-01-23 | 1 | Near Pandawa Lima temples |
| 1986-08-06 | 1986-08-06 | 1 | Sileri Crater |
| 1981-07-02 | ? | 1 | Sikidang |
| 1979-02-20 | 1979-02-20 | 1 | Sinila and Sigluduk |
| 1964-12-13 | 1964-12-13 | 1 | Sileri Crater |
| 1956-06-02 | 1956-06-02 | 1 | Sileri Crater |
| 1954-12-06 | 1954-12-06 | 0 | Candradimuka area |
| 1953-03-24 | 1953-03-25 | 2 | |
| 1952-07-16 (onzeker) | ? | 1 | |
| 1944-12-04 | ? | 2 | Sileri Crater |
| 1943-11-03 | ? | 1 | Sileri Crater |
| 1939-10-13 | 1939-10-15 | 1 | Butak Petarangan |
| 1928-05-13 | ? | 2 | Butak Petarangan (Timbang) |
| 1883-12-26 | 1884-03-18 | 1 | Sikidang |
| 1847-12-04 | ? | 2 | Pakuwaja |
| 1826-10-11 | 1826-10-15 | 2 | Pakuwaja |
| 1825-07-02 | ? | 2 | Pakuwaja |
| 1786 | ? | 2 | Butak Petarangan (Butak) |
| 1776 (onzeker) | ? | – | |
| 1766 (onzeker) | ? | – | |
| 1375 | ? | 3 | Pakuwaja |
| 1180 | ? | – | |
| 50 v.Chr. | ? | 0 | |
| 500 v.Chr. | ? | – | Sikidang-Siterus (Telaga Lumut) |
| 6590 v.Chr. | ? | 0 | Sikunang |
Bron: Smithsonian Institution, Global Volcanism Program. VEI = vulkanische explosiviteitsindex, van 0 (effusief) tot 8 (supervulkaan); elke stap betekent tien keer meer materiaal.
Hoe Dieng bewaakt wordt
Het observatorium van de PVMBG in Karangtengah meet elke dag de temperatuur van de kraters, de CO2-concentratie en de seismiciteit. De gegevens verschijnen op MAGMA Indonesia.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tijd heb je nodig voor Dieng?
Eén dag volstaat voor de belangrijkste plekken; twee dagen met de zonsopgang op de Prau of de Sikunir.
Is de Prau moeilijk?
Nee. Twee tot drie uur steil klimmen vanuit Patak Banteng. Haalbaar voor iedereen in goede gezondheid.
Prau of Sikunir voor de zonsopgang?
Sikunir is makkelijker (30 minuten); de Prau biedt een ruimer uitzicht en de mogelijkheid om op de top te kamperen.
Is Dieng gevaarlijk?
De gevaren zijn de gassen (vooral het CO2 van Timbang) en plotse freatische uitbarstingen van sommige kraters. Blijf op de vlonders, respecteer de verboden zones en blijf niet hangen in kuilen bij de kraters.
Is het koud in Dieng?
Ja. Overdag rond 10 °C, 's nachts in juli-augustus soms bijna 0 °C.
Bronnen
- MAGMA Indonesia (PVMBG), activiteitsrapport van Dieng van 15 november 2026
- Smithsonian Institution, Global Volcanism Program, Dieng Volcanic Complex (263200)
- Onze vroegere gids over de Prau en Dieng (2019, in het Frans)
Artikel bijgewerkt op 16 november 2026



